Een kerktoren zonder kerk. Hoe vaak zie je dat?

6 september 2026

Open Monumentendag 12 en 13 september

De meeste Terneuzenaren kennen de Willibrordustoren. Maar wie omhoog kijkt, ziet slechts een deel van het verhaal. Want waar nu alleen de toren staat, stond ooit een van de meest opvallende gebouwen van de stad.

George Gernaert, vrijwilliger en kenner van de geschiedenis van de Willibrordusparochie, vertelt het verhaal achter deze bijzondere plek.

Om dat verhaal te begrijpen, moeten we terug naar de negentiende eeuw. Het is bijna niet voor te stellen, maar lange tijd was het voor katholieken niet toegestaan om openlijk een eigen kerk te hebben. Pas in 1844 werd de Willibrordusparochie opgericht. Wat begon met een bescheiden kerk groeide uit tot een katholieke enclave van ruim een hectare groot. In 1915 werd de grote Willibrorduskerk gebouwd, met de toren die vandaag nog altijd boven de stad uitsteekt. Rond de kerk verrezen scholen, een klooster en andere gebouwen.

Maar in de jaren zestig veranderde alles. Door werkzaamheden aan het sluizencomplex ontstonden verzakkingen. Het kerkgebouw raakte beschadigd en kon niet worden behouden. Op 27 oktober 1968 werd de laatste mis gevierd. Een jaar later ging de kerk tegen de vlakte. Alleen de toren bleef achter, als stille herinnering aan een plek waar generaties Terneuzenaren naar school gingen, elkaar ontmoetten en hun geloof beleefden.

Maar wat doe je met een toren waarvan de kerk verdwenen is?
Toen kapelaan Jochem van Velthoven in 2018 in Terneuzen kwam, zag hij in de toren niet alleen een herinnering aan het verleden, maar ook een plek voor de toekomst. Op zijn initiatief kwamen er een Vredeskapel en een expositieruimte over de geschiedenis van de Willibrordusparochie.

En daar vind je ook een bijzonder Mariabeeld uit 1857. Het beeld stond oorspronkelijk in de kerk van Biervliet. Toen die kerk werd ontruimd, leek het verloren te gaan. Het stond in een hoek van een sacristie in IJzendijke en zou zelfs worden weggegooid. Tot het bij toeval werd ontdekt. Na een restauratie kreeg het een nieuwe plek in de Willibrordustoren.

Tijdens Open Monumentendag op 12 en 13 september kun je de Willibrordustoren bezoeken, de tentoonstelling bekijken en meer ontdekken over de geschiedenis van deze bijzondere plek. Want achter die vertrouwde toren schuilt een verhaal dat veel verder reikt dan je misschien denkt.

Andere berichten